Bu atasözüyle bir durumun artık apaçık olduğunu anlatabilirsiniz. Asıl özen isteyen nokta, size açık gelen şeyi herkesin aynı bilgilerle görüp görmediğidir. Aşağıdaki örneklerde dayanağı belirten kullanım ile araştırma gerektiren duruma uygun alternatifler yan yana geliyor.

Atasözleri geleneksel ifadelerdir; özgün yazarlık iddiasıyla sunulmaz. Mesajlar ve açıklamalar Sozunuz için özgün hazırlanmıştır; örnek olaylar kurmacadır.

TDK kaydı, gerçeklerin gizlenmeye çalışılsa da ortada bulunduğunu anlatan bir atasözü olarak açıklar.

Duruma göre mesajınızı seçin

1. Tamamlanan işi anmak

Rafların hepsi dolmuş, kutular boşalmış; taşınmanın bittiği belli. Görünen köy kılavuz istemez, elinize sağlık!

Göz önündeki tamamlanmış bir işi neşeyle anmak içindir. Şaka tonunu paylaşan yakınlar arasında kullanılabilir; henüz yapılacak işler varsa bitiş ilanı olarak göndermeyin.

2. Dayanağı söylemek

Son çizimde pencere sayısı iki, sipariş formunda üç yazıyor. Bu iki belge uyuşmuyor; birlikte kontrol edelim.

İş yazışmasında görülen tutarsızlığı belirtir. Atasözü yerine karşılaştırılabilir bilgiyi verir; hatanın kimden kaynaklandığını kanıtsız biçimde söylemez.

3. Eksik bilgiyi kabul etmek

Odanın ışığı kapalı ama evde olup olmadıklarını bilmiyorum. Görmeden bir sonuca varmayayım; önce haber vereyim.

Tek işaretten kesin hüküm çıkarılan bir sohbette kullanılabilir. Gözlem ile çıkarımı ayırır; atasözünü kanıt yerine koymamanın kısa bir örneğidir.

4. Farklı açıklamaya yer açmak

Bana tablo oldukça açık görünüyor, ama senin gördüğün eksik bir bilgi olabilir. Hangi ayrıntıyı gözden kaçırdığımı anlatır mısın?

Görüş ayrılığında konuşmayı sürdürmek için uygundur. Muhatabı susturan bir atasözü yerine kendi değerlendirmenizin sınırını açıkça belirtir.

Kendi mesajınıza uyarlarken

Göndermeden önce gözlem cümlenizi tek başına okuyun. Sözü kaldırdığınızda iddianın dayanağı kalmıyorsa daha çok bilgiye ihtiyacınız olabilir. Bir atasözünün yerleşik olması, o konuşmadaki sonucun doğru olduğunu ayrıca kanıtlamaz.